III. Bulut Bilişim ve Büyük Veri Yaz Okulu 2015



Günümüzde farklı kaynaklar tarafından üretilen veri miktarı çok büyük boyutlara ulaşmıştır. Bu veriyi işlemek için gerekli sistemlerin ve yazılımların kaynak ihtiyacına göre yönetilmesi, işletilmesi ve güç tüketim maliyetlerinin azaltılması zorunlu hale gelmiştir. Bu kapsamda, TÜBİTAK BİLGEM Bilişim Teknolojileri Enstitüsü tarafından T.C. Kalkınma Bakanlığı Yatırım Programı desteğiyle "Bulut Bilişim ve Büyük Veri Araştırma Laboratuvarı" (B3LAB) projesi başlatılmıştır. Bulut Bilişim ve Büyük Veri alanında ileri düzeyde araştırmaların yapılması, ihtiyaç duyulan ürünlerin yerli kaynaklarla geliştirilmesine öncülük edilmesi, bu alanda çalışacak paydaşlar için araştırma yapma ve danışmanlık alma olanaklarının sağlanması ve Bulut Bilişim ekosisteminin oluşmasına katkı sağlanması, ulusal boyutta pek çok paydaşı ilgilendiren B3LAB projesinin öncelikli hedeflerindendir.

B3LAB Projesi kapsamında, TÜBİTAK BİLGEM Bilişim Teknolojileri Enstitüsü tarafından 8-19 Haziran 2015 tarihleri arasında III. Bulut Bilişim ve Büyük Veri Yaz Okulu düzenlenecektir. Yaz okulunun hedefi, 4. sınıf lisans ve lisansüstü öğrencilerin ilgili teknolojilere ilgisini arttırmak ve mevcut bilgilerinin kuramsal ve uygulama dersleriyle geliştirilmesine olanak sağlamaktır. Yaz okulu, birer hafta süreli Bulut Bilişim ve Büyük Veri başlıkları altında iki ayrı program olarak gerçekleştirilecektir. Farklı üniversitelerden akademisyenlerin kendi uzmanlık alanlarında vereceği derslere ek olarak BİLGEM çalışanları tarafından, proje hedefleri doğrultusunda kullanılacak teknolojilerin ağırlıklı olarak yer alacağı dersler verilecektir.

Bulut Bilişim ve Büyük Veri Yaz Okulu

Bulut Bilişim Programı
8-12 Haziran 2015

8 Haziran Pazartesi  
08:30-09:00 Proje Ekibi ile Tanışma
09:00-09:15 Açış Konuşması
Prof. Dr. Ahmet Arif ERGİN, BİLGEM Merkez Başkanı
09:30-12:00 Uygulamalı Ders - 1
Linux Temelleri

Bu ders tamamlandığında katılımcıların Linux işletim sistemlerinin temellerini öğrenmesi hedeflenmektedir. Ders üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Linux'a giriş ele alınacaktır. Temel Linux komutları, izin ve haklar gibi temel seviyedeki bilgiler aktarılacaktır. İkinci bölümde, paket yönetimi, dosya sistemi gibi konular ele alınacaktır. Üçüncü bölümdeyse, Linux'ta ağ yönetimi anlatılacaktır.

Cihangir BEŞİKTAŞ
BİLGEM BTE
12:00-13:00 Öğle Yemeği
13:00-17:00 Kuramsal Ders - 1
Bulut Bilişim ve Sanallaştırma

Bu ders tamamlandığında katılımcıların bulut bilişimin temellerini öğrenmesi hedeflenmektedir. Ders üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, bulut bilişimin ne olduğu ve bulut bilişimi popüler kılan etmenler ele alınacaktır. İkinci bölümde, sanal makinenin ne olduğu, sanallaştırmanın nasıl yapıldığı ve sanallaştırma modelleri incelenecektir. Üçüncü bölümdeyse, bulut servisleri, işletim modelleri ve bulut ekonomisi ele alınıp, bulut kullanıcıları ve sağlayıcılarının perspektifinden bakıldığında karşılaşılan zorluklar tartışılacaktır.

Dr. Fuat AKAL
Hacettepe Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü
9 Haziran Salı  
08:00-12:00 Kuramsal Ders - 2
Dinamik Kaynak Atama ve Veri Merkezi Kurulumu

Büyük veri ve bulut bilişimin yaygınlaşmasıyla veri merkezlerinin yapısı ve kurumların veri merkezlerinden beklentileri büyük degişiklikler gösterdi. Bütün bağlantı ve veri tiplerinin desteklendiği sürekliliğin esas oldugu bütünleşik veri depolama platformları önem kazandı. Bu ders kapsamında öncelikle donanımsal özellikler ve veri merkezlerinin ağ yapısı, mimari, ve topolojik özellikleri üzerinde durulacaktır. Arkasından da yönlendirme, yük dengeleme, trafik ve akışı, akış planlaması, kaynak tahsisi, sanal makine yerleşimi ve konsolidasyonu hakkında konuşulacaktır. Zamanlama, depolama ve sanal ağların veri merkezi üzerinde kurulumu gibi konular üzerinde de durulacaktır.

Dersin ikinci kısmında ise bulut sistemler üzerinde dinamik kaynak atama üzerine yoğunlaşılacaktır. Özellikle çok kullanıcılı sistemlerde birbirinden farklı ihtiyaçları olan farklı uygulamalar farklı sistemlerde çalıştırılabilmektedir. Kullanıcıların taleplerine hem hızlı hem de etkin bir şekilde cevap vermek aynı zamanda da sistemin verimli bir şekilde çalısmasını istemek birbiriyle çelişebilen amaçlardır. Bu sebeple dinamik kaynak atama dikkatli bir şekilde ve birçok parametreyi gözeterek yapılmalıdır. Bu bağlamda dinamik kaynak atama, sanal makinalar, ağ gereksinimlerine bağlı olarak sanal ağ soyutlamaları, kullanıcılara daha yakın kaynakları bulmak, bant genişliği maliyetlerini azaltmak, iletişim maliyetleri ve gecikmeyi en aza indirmek gibi konular ele alınacaktır.

Doç. Dr. Özcan ÖZTÜRK
Bilkent Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü
12:00-13:00 Öğle Yemeği
13:00-17:00 Uygulamalı Ders - 2
OpenStack Controller - Horizon

Bu ders kapsamında, OpenStack bileşenleri detaylı bir şekilde incelenecektir. İnceleme sırasında bulut altyapısının ağ yönetimi, disk yönetimi, kullanıcı ve proje yönetimi, imaj yönetimi ve compute yönetimi ele alınacaktır. Ayrıca OpenStack kurarken ve kullanırken dikkat edilmesi gereken konular anlatılacaktır.

Gökhan KOCAMAN
BİLGEM BTE
10 Haziran Çarşamba  
08:00-12:00 Kuramsal Ders - 3
Bulutçuk Sistemler ile Uçta Hesaplama

Günümüz güncel dağıtık sistem senaryolarında ufak form faktörlü güçsüz donanımlar kullanılarak gelişkin uygulamalar öngörülmektedir. Özellikle giyilebilir donanımların ticari kullanımları artmakta (akıllı saat, bileklik ve gözlük vb.) ancak öngörülen sofistikasyonu yakalamak için hesaplama gücü ve enerji kısıtları ortaya çıkmaktadır. Bu kısıtları aşmak için kullanılan yöntemlerin başında daha güçlü aygıtlar ile eşgüdümlü olarak uygulama geliştirilmesi gelmektedir. Bulut bilişim altyapısı önerdiği "sonsuz" hesaplama gücüne rağmen İnternet'in yüksek değerli ve yayvan dağılımlı gecikme değerleri sebebiyle önerilen yaklaşımdaki "güçlü aygıt" olamayabilmektedir. Bu noktada çözüm olarak Bulutçuk yaklaşımı, yerel olarak çalışan ve haberleşme açısından LAN QoS değişkenleri altında çalışan mini/mikro veri merkezleri ile sağlanan hesaplama altyapısı olarak tanımlanmıştır. Bulutçuk, yerel yakınlık ve hızlı ağ bağlantısı sebebiyle Bulut Hesaplamanın sağlayamadığı “gerçek zaman” ölçütünü sağlamaktadır. Bulutçuk henüz araştırma aşamasında olan yeni bir paradigmadır ve "kapasitesi düşük bir bulut servisi" olarak modellenememektedir. Bu derste Bulutçuk sistemlerin günlük kullanımda getireceği önemli yenilikler ve klasik Bulut Bilişim altyapısından farkları ile ele alınacaktır. Bir bulutçuk sisteminin tasarımı hem akademik hem de mühendislik olarak birçok yeni problemi beraberinde getirmektedir. Bu problemler ve araştırma soruları da detaylı incelenecektir.

Yrd. Doç. Dr. Atay ÖZGÖVDE
Galatasaray Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü
12:00-13:00 Öğle Yemeği
13:00-17:00 Uygulamalı Ders - 3
OpenStack Swift

Bu derste katılımcılara bulut bilişimde depolama servisinin çalışma mantığı anlatılacaktır. OpenStack ürününün nesne depolama servisi olan Swift'den bahsedilecektir ve genel hatlarıyla; Swift ve mimarisi, bileşenleri, özellikleri ve apisi ele alınacaktır.

Mehmet HACISALİHOĞLU
BİLGEM BTE
11 Haziran Perşembe  
08:00-12:00 Kuramsal ve Uygulamalı Ders - 4
Bulut Depolama ve Paralel Dosya Sistemleri

Bu ders kapsamında, Bulut Depolama Sistemleri içerisinde güvenilirlik ve yüksek ölçeklenebilirlik özelliklerine sahip Amazon S3 mimarisi ve özelliklerinden bahsedilecek; uygulamalı kullanım örnekleri gösterilecektir. NoSQL veritabanı özelliklerine sahip olan DynamoDB ve BigTable arasındaki farklardan bahsedilecek, BigTable üzerine inşa edilen Google DataStore servisinin web uygulamalarında kullanımı gösterilecektir. Büyük Veri Bölümünde ise Parallel ve dağıtık dosya sistemleri arasındaki farklar PVFS ve GFS örnekleri üzerinde tartışılacak, GFS’in açık-kaynak kodlu benzeri olan HDFS dosya sistemi kurulumu, komutları ve uygulama içerisinden HDFS’e ulaşım konuları işlenecektir.

Yrd. Doç. Dr. Esma YILDIRIM
Fatih Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü
12:00-13:00 Öğle Yemeği
13:00-17:00 Kuramsal ve Uygulamalı Ders - 5
Bulut Bilişim Uygulamaları

Bu ders kapsamında aşağıdaki konular ele alınacaktır:
OpenStack kurulumunda dikkat edilecek noktalar,
Amazon Elastic Compute Cloud (Amazon EC2) tanıtımı,
Amazon EC2 üzerinde bulut teknolojilerinin incelenmesi, AWS console, bedava EC2 deneme hesabı açılması, fiyatlandırma, sanal makine türlerinin incelenmesi, hazır uygulamaların kurulması ve başlatılması, büyük veri uygulamaları için EC2 kullanımı,
Google Cloud (GC) tanıtımı,
GC üzerinde bulut teknolojilerinin incelenmesi, GC deneme hesabı açılması, GC console kullanımı, ürünler, fiyatlandırma, büyük veri çözümleri, SQL ve NoSQL veritabanları, sanal makine türleri, hazır uygulamalar, örnek kurulumlar.

Yrd. Doç. Dr. Galip AYDIN
Fırat Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü
12 Haziran Cuma  
08:00-12:00 Kuramsal Ders - 6
Bulut Bilişim'de Güvenlik ve Mahremiyet - 1

Bu derste, Bulut Bilişim ve Büyük Veri kapsamında, güvenlik ve mahremiyet odaklı ihtiyaçların karşılanması için gerekli matematiksel ve ileri kriptografik çözümler anlatılacaktır. Kimlik Tabanlı (Pairing Based)/Anonimlik/Mahremiyet Tabanlı Bulut Kimlik Doğrulama Kriptografik Protokolleri, Çoklu Kullanılan Hizmetlerin İlişkilendirememesi (Unlinkability), Veri Bütünlüğünün Sağlanması ve Verilerin Bulutta Değişmediğinden Emin Olma (Integrity/Proof of Data Possession), Dağıtık Kriptografik Mekanizmalar (Distributed Key/Distributed Trust), Hesap Verilebilirlik (Accountability), Yetki Devirli Kimlik Doğrulama Protokolleri (Delegation) ve Güvenli Silme (Secure Deletion) gibi öncelikli güvenlik ve mahremiyet ihtiyaçları tanımlanacak ve sonrasında ise bazıları için önerilen kriptografik çözümler anlatılacaktır.

Dr. Mehmet Sabır KİRAZ, Dr. İsa SERTKAYA, Dr. Osmanbey UZUNKOL
BİLGEM UEKAE
12:00-13:00 Öğle Yemeği
13:00-17:00 Uygulamalı Ders - 7
Bulut Bilişim'de Güvenlik ve Mahremiyet - 2

Bu derste, Bulut Bilişim ve Büyük Veri kapsamında, güvenlik ve mahremiyet odaklı ihtiyaçların karşılanması için gerekli matematiksel ve ileri kriptografik çözümler anlatılacaktır. Kimlik Tabanlı (Pairing Based)/Anonimlik/Mahremiyet Tabanlı Bulut Kimlik Doğrulama Kriptografik Protokolleri, Çoklu Kullanılan Hizmetlerin İlişkilendirememesi (Unlinkability), Veri Bütünlüğünün Sağlanması ve Verilerin Bulutta Değişmediğinden Emin Olma (Integrity/Proof of Data Possession), Dağıtık Kriptografik Mekanizmalar (Distributed Key/Distributed Trust), Hesap Verilebilirlik (Accountability), Yetki Devirli Kimlik Doğrulama Protokolleri (Delegation) ve Güvenli Silme (Secure Deletion) gibi öncelikli güvenlik ve mahremiyet ihtiyaçları tanımlanacak ve sonrasında ise bazıları için önerilen kriptografik çözümler anlatılacaktır.

Dr. Mehmet Sabır KİRAZ, Dr. İsa SERTKAYA, Dr. Osmanbey UZUNKOL
BİLGEM UEKAE

GENEL BİLGİLER

  •   BİLGEM Santral
  •   Mustafa ÇELİK
  •   Savaş DAVAZ
  •   İletişim
  • +90 (262) 648 10 00
  • +90 (262) 648 33 43
  • +90 (262) 648 13 22
  • iletişim e-postası

YAZ OKULU YERİ BİLGİLERİ

  •   TÜBİTAK BİLGEM
  •   +90 (262) 648 10 00
  •   Gebze Yerleşkesi PK: 74, 41470
  •       Gebze / Kocaeli

DÜZENLEME KOMİTESİ

Dr. Mehmet SEZGİN Dr. Şeniz DEMİR
Dr. Yıldırım BAHADIRLAR Savaş DAVAZ
Dr. Oğuz İÇOĞLU Hayati GÖNÜLTAŞ
Özleyiş BAYOĞLU Cihangir BEŞİKTAŞ
Dr. Fatma Canan PEMBE MUHTAROĞLU Mustafa ÇELİK